Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa phong lan

1- THIẾT KẾ VƯỜN
Nếu trồng lan kinh doanh cần thiết kế khung giàn lan làm bằng sắt chắc chắn, đảm bảo bền, chống gió bão. Giàn che ánh sáng dùng lưới màu xám hay xanh đen. Giàn đặt chậu làm bằng sắt, giàn treo làm bằng tầm vông hay sắt ống nước. Xung quanh vườn cần dựng hàng rào chắn chắc chắn hay rào bằng lưới B40. Thiết kế hàng trồng theo hướng Bắc Nam để vuông góc với dường đi của ánh nắng. Các chậu lan cần chọn cùng cỡ kích thước, cùng giống, cùng độ tuổi, bố trí theo từng khu vực để dễ chăm sóc. Nước tưới phải sạch, có rãnh nước dưới dàn lan để tạo khí hậu mát cho vườn lan. Nếu trồng lan để chơi trên lan can, mái hiên, sân thượng cần chú ý rằng tiểu khí hậu các nơi này thường bị khô nóng do ảnh hưởng của các kết cấu bê tông, mái tole… xung quanh. Cần đặt thêm các chậu cảnh khác như cau, mai chiếu thuỷ, nguyệt quế… để giảm bớt ảnh hưởng của các yếu tố này. Cần che bớt ánh sáng mặt trời, tránh ánh nắng chiếu toàn bộ, nhất là vào buổi chiều.

2- CHỌN GIỐNG
Loài thích hợp cho trồng lan kinh doanh là Dendrobium, Phalaenopsis, Oncidium, Vanda, Cattleya… đây là những loài ra hoa khoẻ, đẹp và bền cây, cho thu hoạch liên tục. Nếu trồng lan để chơi, giải trí nên trồng Dendrobium, Vũ nữ, Hồ điệp; đây là những loài dễ chăm sóc và ra hoa. Có thể nhân giống bằng nuôi cấy mô hay tách mầm. Điều kiện môi trường nuôi cấy mô phong lan với nhiệt độ 22-27oC, cường độ ánh sáng thích hợp, pH từ 5-5,7. Khử trùng mô bằng Starner 20 WP cấy bằng Clorox hoặc Hipocloritcalci, bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng. Có thể tách mầm từ các chậu lan lớn, mỗi phần để 2-3 nhánh. Dùng dao sắc khử trùng bằng cồn, vết cắt cần gọn, sau cắt bôi vôi vào vết cắt cho nhanh lành sẹo.

3- CHUẨN BỊ GIÁ THỂ VÀ CHẬU
Có thể than gỗ, xơ dừa, vỏ lạc làm giá thể để trồng lan. Than gỗ nung cần chặt khúc, kích thước 1 x 2 x 3cm, than phải ngâm, rửa sạch, phơi khô. Xơ dừa xé cho tơi ngâm khoảng 1 tuần cho bớt tanin và mặn, phơi khô. Mụn dừa cũng cần rửa sạch phơi khô. Vỏ dừa chặt khúc 1 x 2 x 3 cm xử lý bằng nước vôi 5%. Chậu trồng bằng nhựa hay đất nung, kích cỡ tuỳ loại và độ tuổi.

4- KỸ THUẬT CHUYỂN CHẬU
Nếu dùng lan cấy mô thì khi lan mô đạt khoảng 4cm cần chuyển ra ngoài. Cây mô rửa sạch để trên miếng lưới hay rổ kê trên chậu nước để giữ mát cho cây con. Giai đoạn trồng chung trên giàn lấy xơ dừa bó xung quanh cây lan cấy mô, dùng dây thun cuốn lại rồi đặt lên giàn. Sau khi trồng trên giàn được 6-7 tháng thì chuyển sang chậu nhỏ. Khoảng 6 tháng thì chuyển sang chậu lớn. Sau mỗi lần chuyển chậu khoảng 1 tuần mới được bón phân. Việc thay đổi chậu còn tùy kích cỡ của cây, mức độ thối, hư mục rêu bám… Nếu trồng lan để chơi, lan lâu ngày ra hoa ít cần dỡ lan ra khỏi chậu, cắt bớt các rễ già và quá dài, chuyển sang chậu mới, thay giá thể mới, lan sẽ sinh trưởng tốt và ra hoa trở lại.

5- CHĂM SÓC LAN
Xem hình Lan là cây trồng dễ chăm sóc nếu chúng ta đảm bảo được các điều kiện thuận lợi cho lan phát triển. Các yếu tố quan trọng nhất đối với lan là ánh sáng, nước tưới, độ ẩm, chậu hay giá thể và dinh dưỡng.
- Chiếu sáng:
Mật độ chiếu sáng ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sinh trưởng, phát triển và ra hoa của lan. Thiếu nắng cây lan vươn cao nhưng nhỏ và ốm yếu, lá màu xanh tối, dễ bị sâu bệnh tấn công, cây ít nảy chồi, khó ra hoa, hoa nhỏ và ngắn màu sắc không tươi, hoa nhanh tàn. Thừa nắng lan thấp cây, lá vàng có vết nhăn và khô, mép lá có xu hướng cụp vào, dễ ra hoa sớm khi cây còn nhỏ nên hoa ngắn, nhỏ, cây kém phát triển. Nếu nắng gắt quá lá sẽ bị cháy, khô dần rồi chết.

Lan có yêu cầu khác nhau về mức độ chiếu sáng tùy theo loài lan và tuổi cây. Lan Hồ điệp (Phalaenopsis) ít chịu nắng nhất, có thể chịu được 30% nắng, lan Cattleya chịu được 50% nắng, lan Dendrobium hay Vanda lá hẹp chịu được 70% nắng, trong khi lan Vanda lá dài và Bò cạp chịu được tới 100% nắng. Lan con từ 0-12 tháng đang trong giai đoạn tăng trưởng thân lá chỉ cần chiếu sáng 50%, lan nhỡ từ 12-18 tháng cần chiếu sáng tới 70% và thời điểm kích thích ra hoa có thể cho chiếu sáng nhiều hơn, thậm chí bỏ dàn che để chiếu sáng tự nhiên. Hướng chiếu sáng cũng rất quan trọng đối với lan. Lan đặt ở hướng Đông nhận ánh nắng buổi sáng sẽ tốt hơn nhiều so với lan đặt ở hướng Tây nhận ánh nắng buổi chiều. Chính vì vậy nếu trồng lan trên sân thượng hay ban công ở phía Tây lan kém phát triển và ít hoa. Khi trồng lan cần bố trí hàng theo hướng Bắc – Nam để cây nhận được ánh sáng phân bố đầy đủ nhất.

- Phân bón:
Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với lan. Khi lan đầy đủ dinh dưỡng cây tươi tốt, ra nhiều hoa, hoa to đẹp, bền trong khi thiếu dinh dưỡng lan còi cọc, kém phát triển, không hoặc ít có hoa. Lan cần 13 chất dinh dưỡng khoáng, thuộc các nhóm đa, trung và vi lượng: Dinh dưỡng đa lượng gồm Đạm (N), Lân (P) và Kali (K). Dinh dưỡng trung lượng gồm Lưu huỳnh (S), Magiê (Mg) và Canxi (Ca). Dinh dưỡng vi lượng gồm Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Đồng (Cu), Mangan (Mn), Bo (B), Molypđen (Mo) và Clo (Cl).

Thiếu đạm, cây còi cọc, ít ra lá, ra chồi mới, lá dần chuyển vàng theo qui luật lá già trước, lá non sau, rễ mọc ra nhiều nhưng cằn cỗi, cây khó ra hoa.

Thừa đạm, thân lá xanh mướt nhưng mềm yếu, dễ đổ ngã và sâu bệnh, đầu rễ chuyển xám đen, cây khó ra hoa.

Thiếu lân, cây còi cọc, lá nhỏ, ngắn, chuyển xanh đậm, rễ không trắng sáng mà chuyển màu xám đen, không ra hoa.

Thừa lân cây thấp, lá dày, ra hoa sớm nhưng hoa ngắn, nhỏ và xấu, cây mất sức rất nhanh sau ra hoa và khó phục hồi. Thừa lân thường dẫn đến thiếu Kẽm, Sắt và Mangan.

Thiếu kali, cây kém phát triển, lá già vàng dần từ hai mép lá và chóp lá sau lan dần vào trong, lá đôi khi bị xoắn lại, cây mềm yếu dễ bị sâu bệnh tấn công, cây chậm ra hoa, hoa nhỏ, màu không sắc tươi và dễ bị dập nát.

Thừa kali, thân lá không mỡ màng, lá nhỏ. Thừa kali dễ dẫn đến thiếu magiê và can xi.
Thiếu lưu huỳnh, lá non chuyển vàng nhạt, cây còi cọc, kém phát triển, sinh trưởng của chồi bị hạn chế, số hoa giảm.
Thiếu magiê, thân lá èo uột, xuất hiện dải màu vàng ở phần thịt của các lá già trong khi hai bên gân chính vẫn còn xanh do diệp lục tố hình thành không đầy đủ, cây dễ bị sâu bệnh và khó nở hoa.
Thiếu canxi, cây kém phát triển, rễ nhỏ và ngắn, thân mềm, lá nhỏ, cây yếu dễ bị đổ ngã và sâu bệnh tấn công.
Thiếu kẽm, xuất hiện các đốm nhỏ rải rác hay các vệt sọc màu vàng nhạt chủ yếu trên các lá đã trưởng thành, các lá non trở nên ngắn, hẹp và mọc sít nhau, các đốt mắt ngọn ngắn lại, cây thấp, rất khó ra hoa.
Thiếu đồng, xuất hiện các đốm màu vàng và quăn phiến lá, đầu lá chuyển trắng, số hoa hình thành ít bị hạn chế, cây yếu dễ bị nấm tấn công.
Thiếu sắt, các lá non chuyển úa vàng sau trở nên trắng nhợt, cây còi cọc, ít hoa và dễ bị sâu bệnh tấn công.
Thiếu mangan, úa vàng giữa các gân của lá non, đặc trưng bởi sự xuất hiện các đốm vàng và hoại tử, các đốm này xuất hiện từ cuống lá non sau lan ra cả lá, cây còi cọc, chậm phát triển.
Thiếu bo, lá dày, đôi khi bị cong lên và dòn, cây còi cọc, dễ bị chết khô đỉnh sinh trưởng, rễ còi cọc số nụ ít, hoa dễ bị bị rụng, không thơm và nhanh tàn.
Thiếu molypden, xuất hiện đốm vàng ở giữa các gân của những lá dưới, nếu thiếu nặng, các đốm này lan rộng và khô, mép lá cũng khô dần, cây kém phát triển.
Thiếu clo, xuất hiện các vệt úa vàng trên các lá trưởng thành sau chuyển màu đồng thau, cây còi cọc, kém phát triển.
Lan rất cần phân bón nhưng không chịu được nồng độ dinh dưỡng cao, vì vậy bón phân cho lan phải thực hiện thường xuyên và tốt nhất là bằng cách phun qua lá. Phân bón cho lan phải chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng với thành phần và tỷ lệ phù hợp với từng thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây. Nguyên tắc chung là lan trong thời kỳ sinh trưởng thân lá mạnh cần đạm cao, lân và kali thấp, trước khi ra hoa cần lân và kali cao, đạm thấp trong khi lan nở hoa cần kali cao, lân và đạm thấp hơn.

Phân bón thích hợp cho các thời kỳ này là Đầu Trâu 501, 701 và 901, đây là loại phân có đầy đủ và cân đối đa, trung, vi lượng và các chất điều hòa sinh trưởng. Nồng độ và liều lượng phun tùy thuộc tuổi và thời kỳ phát triển như sau:
- Lan mới trồng 0-6 tháng hoặc lan mới ra chồi non sau cắt hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 500 ppm (0,5 g/lít). Giai đoạn trước 3 tháng phun định kỳ 3 ngày/lần, từ 3-6 tháng định kỳ 7 ngày/lần.
- Lan mới trồng 6-12 tháng hay lan cũ có chồi mới đang phát triển mạnh: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít), định kỳ 7 ngày/lần.
- Lan mới trồng 12-18 tháng hay lan cũ có chồi đã thành thục chuẩn bị ra hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 701 (10-30-20) nồng độ 3.000 ppm (3g/lít), định kỳ 7 ngày/lần. Giai đoạn này cần giảm nước tưới và bỏ bớt mật độ giàn che để năng mức độ chiếu sáng nhằm kích thích ra hoa.
- Khi vòi hoa xuất hiện: Phun phân bón lá Đầu Trâu 901 (15-20-25) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít) nhằm thúc hoa nở to, đẹp, giữ hoa lâu tàn.

- Tưới nước: Lan rất cần nước cho quá trình sinh trưởng phát triển. Nếu thiếu nước cây sẽ khô héo, giả hành teo lại, lá rụng nhưng không chết, nụ có thể trước khi nở hoa. Thừa nước, cây dễ bị thối đọt nhất là với các giống lan có lá đứng mọc sít nhau. Quá nhiều nước rễ có rong rêu và nấm bệnh phát triển mạnh. Nước tưới cho lan không quá mặn, phèn và clor dưới ngưỡng cho phép, pH 5,6. Chỉ tưới nước đủ ẩm, nên tưới vào sáng sớm hay chiều mát, tránh tưới buổi trưa khi trời đang nắng nóng. Sau những trận mưa bất thường, nhất là mưa đầu mùa cần tưới lại ngay để rửa bớt các chất cặn đọng lại trên thân lá.

- Phòng trừ sâu bệnh: Lan là cây cũng dễ bị sâu bệnh, nhất là trong điều kiện chăm sóc kém, điều kiện môi trường không thuận lợi. Tùy theo từng loại sâu bệnh mà dùng các loại thuốc thích hợp. Liều lượng và nồng độ phun cần theo đúng hướng dẫn trên bao bì sản phẩm. Nếu lan bị các loại sâu hại thân lá có thể dùng các thuốc chứa hoạt chất Fenitrothion, Trichlorfon như Ofatox 400EC, hoạt chất Cartap như Patox 95SP hay Captafon, Captan hoặc Actara 25WG. Lan bị rệp sáp, rệp trắng, rầy mềm dùng Supracid 40ED/ND, Suprathion 40EC, Bitox 40EC hay Ofatox 400EC. Lan bị nấm, vi khuẩn hay virus gây nên tình trạng cháy lá từng đám, vết cháy lan tròn dần, bệnh thối rễ dùng Zinep, Starner 20 WP hay Benomyl.

6- THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN
Hoa cắt cánh ngâm trong dung dịch giúp hoa lâu héo khoảng 15 phút, sau đó bọc lại bằng giấy báo.

Nguồn CT Phân Bình Điền

hoa phong lan

hoa phong lan

hoa phong lan

About these ads

51 phản hồi

  1. bạn có thể cho bết một số dịa chỉ tại thành phố hồ chí minh bán hoa phong lan

  2. Cho tôi hỏi về thuốc Đầu Trâu 501 là gì, sản xuát ở đâu

  3. Tôi thấy nói thuốc tránh thai có thể bón cho lan đựoc vậy ở VN có thuốc đó không và bón ra sao?Tôi chỉ trồng lan rừng nhưng cây hay bị chết vàng từ dưới lên và ra được rễ rất khó khăn có phải do tôi tưới nhiều nên rễ không mọc để hút nước không?

  4. tôi là người mới vào nghề. Tôi mới có 1 vườn lan tuy quy mô còn nhỏ nhưng có rất nhiều loại lan. Tôi muốn học 1 số kĩ thuật nhưng có một số thuật ngữ tôi không hiểu lắm.
    VD: Dendrobium, Phalaenopsis, Oncidium, Vanda, Cattleya…
    bạn có thể giúp tôi được không…!!!

    • Lan có nhiều loại : có nhiều thân (đa thân) như đen, cat, vũ nữ (oncidium)…một thân (đơn thân) như vanda, hồ điệp (pha)… đó là tên của một số lan ngoại nhập Ngoài ra có nhiều loại khác nhất là lan rừng …Bạn có thể tham khảo trên một số trang web như hoalanvietnam.org,new.dalatrose.com….hướng dẫn rất cụ thể kỹ thuật và là nơi giao lưu của những yêu thích hoa lan

  5. nen viet cu the ve tung loai lan

  6. Giống lan Dendro hay bị một loài côn trùng hại bang cách cắn phá nụ hoa! Xin cho biết cách chữa trị!!!

  7. Mình không trồng lan để kinh doanh ,mình chỉ thích nên trồng chơi thôi ,nhưng khó trồng quá,Bạn có thể hướng dẫn mình cách để lan vào chậu cần có những thứ gì ko?chậu mình bằng nhựa vậy có thích hợp không ?mình nghĩ có thể tại mình để vào chậu trồng không đúng nên cây phát triển không tốt lá bị vàng và đóm đen ,mình đã trồng hơn 6 tháng mà thấy phát triển chậm lá vàng hoài ,cứ 5 ngày là mình phun thuốc trừ nấm OLICIDE-9DD,10 ngày thì phun phân ACIDIFIER 30-10-10+TE sẵn cho mình hỏi thuốc này và phun như thế đúng không ?(mình trồng lan thường ,hồ điệp ,vũ nữ)

  8. Ban vui long chi cho toi dia chi hoc cach trong hoa lan. Toi o Quan 5 TP.HCM.
    Cam on ban

  9. that ra doc rat kho hieu , hon nua minh cung khong co du d/k de lam nhu the , tot nhat ban hay hoi truc tiep nhung nguoi cham soc lan ho se cho ban nhung loi` khuyen bo ich doi voi giong lan , moi truong`, cach cham soc…phu hop voi nha ban ban

  10. ten nhung loai phong lan kia rat kho biet la cay nao . co the lam on gui mau hoa ten kem theo hinh anh cua cay . neu muon mua giong phong lan thi mua o dau la bao dam chat luong

  11. Cam on ban Le Tham! bai viet rat huu ich, rat can thiet cho nguoi choi lan, neu ko co phien long ban co the cho toi so dt, toi can biet mot so thong tin ve Lan.v.v..
    Cam on nhieu!

  12. cho toi hoi muon mua hoa lan o ha noi thi dia chi o cho nao, cach trong lan nhu the nao

  13. Toi trong dendro ,hoa bi thoi nu va dau ngon hoa cung bi thoi .Xin cho biet tai sao va cach chua tri va dung thuoc nao .Xin cam on

  14. chào bạn !
    Mình đang cần tìm loại thuốc kích thích siêu mạnh GA3 để bón cho hoa lan, xin bạn cho biết mình có thể mua loại này ở đâu trong tp hcm. Xin cho mình địa chỉ cụ thể nhé vì tìm đã lâu mà chưa thấy.
    Cám ơn

  15. ah toi trog mot cay phong lan ho diep loai trang den nay thi rat tot dc 5 la to va khoe. Gio toi muon kich cho no ra hoa de kip don tet, k pit loai thuoc nao de no ra hoa nhanh trong khoang 20 ngay nua. Pan nao co kinh nghiem chi giup minh. Cam on pan rat nhiu. Mih cug la ng thich lan ho diep.

  16. Tôi thấy tivi giới thiệu ở Bến Lức có siêu thị bán hoa lan.nhưng tôi tìm trên mạng để biết đường đi,và nơi bán,nhưng o thấy.
    Vậy vui lòng chỉ dùm .rất cám ơn

  17. Tôi rất thích hoa lan nên thỉnh thoảng mua vài chậu về chơi rồi nhân giống. Nhưng hoa sau khi mu về một thời gian thì tàn nhưng khó ra hoa lại mặc dù phân nước đầy đủ mà trông cây cứ còi cọc vậy. Tôi nghe nói có thể tưới vitamin cho hoa lan cũng được. Vậy vui lòng chỉ cách chăm sóc giúp tôi với nhé.Cảm ơn nhiều.

    • neu nhu hoa mau tan nhu vay thi a nen mua giong cay con de cham soc nyhu the no se phat trien theo y cua minh mot thoi gian quen voi dk ma minh cs moi tach lan! hj

  18. cây lan tự nhiên vàng lá cả chậu, sau đó thối khúc thân gần gốc
    xin cho biết bệnh gì? cách trị ra sao?

    • bạn hãy đem ra cắt hết rễ và lá bị thối hư ,cho sạch nhé , rồi trồng lại đất mới , nên tưới ít nước thôi , hiện tượng bị úng nước đó

  19. Ban oi ! Di tu huong TpHCM qua cau Binh Dien, co nga 3 re tay phai. Di ve huong Cho Dem. Di khoang 5km thi toi sieu thi hoa lan Anh Dao. Hom truoc minh di tim muon gan chet. vi nhan vien o do huong dan duong di qua kem. Duong Nguyen Cong Tri nha ban!

  20. xin chào các bạn! theo như các bạn hỏi ở trên thì mình thấy các bạn chưa hiểu sâu về phương pháp trồng lan, đặc tính của mỗi loài.

  21. em muon trong hoa lan nhung khong biet giong o dau, xin chæ dum

  22. Toi o TP Ha noi, muon lap vuon (S=6×4,2m =25m2 – 3 mat thoang, huong Tay nha hang xom che cao) tren san thuong tang 3 de trong du loai Phong lan. Hay tu van cho toi cach lap vuon nhu the nao:
    - Chieu cao cac lop gian,
    - Luoi mau gi la tot nhat? do che nang bao nhieu % cho cac mua?
    - Co the trong catlan o tren cao con lan rung o duoi thap duoc khong? Khoang cach tu luoi che den vi tri cay theo tung lop la bao nhieu cho phu hop?
    - Va cac yeu cau can thiet khac khi lap vuon Phong lan.

    Xin tran thanh cam on!

    Chien xa

  23. cac ban cho minh hoi dia chi mua giong hoa phong lan rung taj ha noj dc k? mjh moj choj lan mog cac ban gjup dum.

  24. cat lan moc nhieu gia hanh nhung khong ra hoa phai lam sao?

  25. toi muon tai tai lieu nay ve thi lam cach nao

  26. Em mới trồng hoa lan.có 1 cây lan hồ điệp.mấy hôm nay,khi nụ hoa xuất hiện thấy có nhựa màu đỏ kèm theo chảy ra.và nụ hoa cũng héo dần.vậy cây lan của e bị bệnh j ah.và cách chữa trị.e cảm ơn

  27. Mình có 1 cây vanda cành lá rất tươi tốt,tưới nước bón phân kích hoa cẩn thận nhưng sao mãi vẫn chưa thấy hoa? Chỉ dùm tôi cáchkhắc phục đc ko,xin cảm ơn nhiều !

  28. tôi có thể mua một lượng phôi nhỏ để trồng và chăm sóc thử nghiệm tại địa phương (chưa có người trồng với lượng lượng lớn). Liệu cty có bán với lượng nhỏ không?

  29. minh rat thich trong lan cung cham soc rat ky,cay lan phat trien tot nhung lai khong co hoa. nhu the la lan bi lsao? ban co the chi cho minh cach kich thic lan ra hoa duoc ko? minh cam on!

  30. ban co the cho biet bo phan nao tren co the than lan co kha nang moc lai

  31. LAN MA LA TUOI TOT VAN KO RA HOA LA BAN DE RTONG MOI TRUONG QUA THIEU ANH SANG,PPHAI CO ANH NANG 1 CHUT CAY MOI RA HOA, RAM QUA LA KO DC DAU

  32. cac ban co the cho minh biet,hoa phong lan chong bao nhieu thang thi ra hoa.nhung loai lan nao ra hoa nhieu,lan chong nam.

  33. cho minh hoi cat lan ra rat nhieu than ma khong co hoa la lam sao? Va lam the nao de no ra hoa?

  34. minh co trong khoang 20 chau lan du cac loai. khi mua ve dang co bong va den nay cung khoang 6 thang. cay rat map vaf xanh nhung lai khong co bong. ban co the chi cho minh cu the cach cham soc khong. minh chi trong vi thich chu khong lap vuon. cam on neu duoc chi day!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 506 other followers

%d bloggers like this: